Hurdegaryp
Fryslân Moai stelt voor de centrale as als tweebaansweg met 80 km/uur regime uit te voeren. Dit kan worden gerealiseerd door het opwaarderen van het bestaande tracé. De knelpunten worden opgelost door het aanleggen van ongelijkvloerse kruisingen. Op deze manier vervallen alle stoplichten en de spoorwegovergangen waarmee een aanzienlijke betere doorstroming van het verkeer kan worden gerealiseerd.

Voor Hurdegaryp stelt Fryslân Moai de volgende oplossing voor (zie ook de kaart).

De N355, inclusief de parallelwegen, kruisen de spoorlijn bij Hurdegaryp met een tunnel, waarbij de doorgaande
rijbanen eveneens onder de Westeromwei-Stationsweg doorgaan. Zie bijgevoegde kaart. Op deze manier kunnen
zowel de spoorwegovergang als de stoplichten bij de Westeromwei vervallen. De overige rijbanen geven aansluiting
op de Westeromwei en de Stationsweg. Voetgangers en fietsers kunnen zonder stoplichten de tunnel in de
Rijksstraatweg oversteken.
De afstand vanaf de Westeromwei tot aan de spoorlijn van ±150 m. laat toe dat over een afstand van 120 m en
een helling van 4% (is de norm) een diepte van 4.8m kan worden bereikt. Dit is voldoende om een vrije doorrijhoogte
van ruim 4m te bereiken.
Daarna zijn er twee opties, vanuit bovengenoemde tunnel omhoog gaan of verdiept doorgaan tot ongeveer
voorbij de Stationsweg - Burgemeester Drijberweg. Deze laatste optie heeft mogelijk de voorkeur, omdat één of
meerdere verbiningen over de tunnel tot stand kunnen worden gebracht. De oude verbinding Stationsweg - Burgemeester Drijberweg zou voor voetgangers, fietsers en plaatselijk verkeer kunnen worden hersteld. De wanden
van de tunnel kunnen dienen als geluidsscherm.
De ontbrekende delen parallelweg ter hoogte van de kerk moeten worden gerealiseerd. Dit kan door de betreffende
woningen hier naar achteren te verplaatsen. Het plaatselijke verkeer kan dan via de parallelwegen en over
de tunnel heen. Op deze manier zijn de plaatselijke en doorgaande verkeersstromen volledig van elkaar gescheiden.
Hierna komt de weg weer vanuit de tunnel naar maaiveldhoogte om ongeveer ter hoogte van ‘Villa Nova’ m.b.v.
een rotonde een aansluiting ten oosten van Hurdegaryp te realiseren. Deze rotonde moet ook goed aansluiten
op de parallelwegen om bezoekers en bevoorradingsverkeer van de plaatselijke detailhandelbedrijven een goede
aansluiting te geven.

Kaart Hurdegaryp

Waarom er bij Hurdegaryp geen rondweg kan worden aangelegd.
Op het eerste gezicht lijkt het gebied ten noorden van Hurdegaryp en de Rijksstraatweg een heel gewoon stukje Fryslân. Echter, bij nadere beschouwing blijkt dit deel van de provincie te worden gekenmerkt door een rijke cultuurhistorie en herbergt het maar liefst 14 planten- en diersoorten die op de Rode Lijst zijn geplaatst en dus bedreigde en beschermde soorten zijn.

Cultuurhistorie
De Slachtedyk is een onderdeel van de eeuwenoude verbindingsweg van de Trynwâlden via de Oosterdyk bij Ryptsjerk, de Slachtedyk, Burgemeester Drijberweg en de Zomerweg bij Hurdegaryp, naar Burgum. Dit valt nog af te lezen aan de beplanting met grote oude eiken en de bestrating langs het bochtige deel van de Slachtedyk, wat als het ware gewoon de geschiedenis van honderden jaren ademt. Voor zover bekend is dit nog het enige stukje weg van dit type in min of meer oorspronkelijke staat binnen onze gemeente, wat hier voorheen meer algemeen voorkwam. Bij aanleg van de rondweg om Hurdegaryp zal dit gedeelte weg worden doorsneden en afgesloten waardoor een stukje waardevolle cultuurhistorie ernstig wordt aangetast of zelfs vernietigd. Daarnaast is de rondweg bij Hurdegaryp in een gebied met hoge archeologisch verwachtingswaarde gepland. Vrij recent hebben deskundigen hier vondsten uit het stenen tijdperk gedaan. Zondermeer aanleggen van de rondweg om Hurdegaryp betekent vernietiging van dit erfgoed en is in strijd met de Monumentenwet en het verdrag van Malta.

Flora en Fauna
De forse oude eikenbomen hebben een grote aantrekkingskracht op verschillende planten- en diersoorten. In het bijzonder vogels (uilen) en verschillende vleermuissoorten gebruiken deze oude bomen als schuilplaats en als uitvalsbasis om te jagen, of ze brengen er hun jongen groot. Zo komt er o.a. een kolonie van de Rosse vleermuis voor. Op nog geen 100 meter vanaf de Slachtedyk, evenwijdig langs de spoorlijn, komen zeldzame plantensoorten als fonteinkruid en krabbescheer voor. Dit heeft waarschijnlijk te maken met het kwelwater dat hier spontaan uit de bodem omhoog komt en van een zodanige kwaliteit is, dat deze planten zich hier kunnen handhaven en thuis voelen. Dankzij de krabbescheer komen hier libellensoorten als de Groene glazenmaker, die afhankelijk is van de krabbescheer om zich voort te planten, en de Glassnijder voor. Als de plannen van de Provincie Fryslân doorgaan, komt hier de rondweg om Hurdegaryp tussen door te lopen. Dit betekent dat het leefgebied van deze soorten wordt vernietigd of in ieder geval ernstig aangetast.



Verder komen in het beoogde plangebied van de rondweg bij Hurdegaryp broedgevallen van de Boerenzwaluw, Graspieper, Grutto, Tureluur, Veldleeuwerik, Koekoek, Kerkuil en Ransuil voor, en worden de Kwartelkoning en de Velduil waargenomen. Mogelijk broeden deze laatste twee hier ook. Daarnaast foerageren in het winterseizoen soorten als Kramsvogel, Regenwulp en de Watersnip hier. De overeenkomst van bovengenoemde soorten is dat ze allemaal op de Rode Lijst zijn geplaatst. Dit betekent dat het kwetsbare, bedreigde of ernstig bedreigde soorten zijn, waarvoor geldt dat aantasten en/of verstoren van het leefgebied of biotoop bij wet verboden is (Flora en Faunawet). Daarnaast komen er in het beoogde plangebied nog vele andere, meer reguliere, weidevogels, eenden, roofvogels en ganzen voor zoals de Kievit, Scholekster, Fazant, Patrijs, Buizerd, Kiekendief, Havik, Sperwer, Specht, Vlaamse gaai, Houtduif, Holenduif, Turkse tortel, Wilde eend, Smient, Kuifeend, Bergeend, Kolgans en de Brandgans. Het gebied is door de Provincie als foerageergebied voor ganzen en smienten aangewezen. Tot slot willen we opmerken dat het beoogde plangebied van de rondweg om Hurdegaryp op steenworpafstand ligt van omvangrijke waardevolle natuurgebieden als de Japmuoiskolk, het Ottema-Wiersma reservaat, de Ammelânnen en de Sippenfinnen. Ook zal de aanleg van de rondweg een zeer negatieve uitstraling hebben op het prachtige landelijke fietspad door het open gebied tussen de Ottemaweg en Veenwouden.



Economische gevolgen.
Bij aanleg van een rondweg om Hurdegaryp worden zeker 12 bedrijven (ernstig) bedreigd in hun voortbestaan of gedwongen om te stoppen. Het gaat hier zowel om agrarische bedrijven in het buitengebied die doorsneden worden als om verscheidene detailhandel- en winkelbedrijven aan de Stationsweg en de Rijksstraatweg. Door de aanleg van de rondweg zullen deze bedrijven van de doorgaande verkeersstroom verstoken raken. Hier zijn ruim 130 arbeidsplaatsen mee gemoeid.

Het alternatief
Bovendien is er een goed alternatief beschikbaar waarbij de veiligheid en doorstroming van het verkeer bij Hurdegaryp sterk verbeterd worden, maar bovengenoemde negatieve gevolgen voor cultuurhistorie, flora en fauna en het bedrijfsleven uitblijven. Ter verbetering van de verkeerssituatie bij Hurdegaryp stelt Fryslân Moai een combinatie van ongelijkvloerse kruisingen, een rotonde en het aanleggen van de ontbrekende delen parallelweg voor.